KULZOS – İNTERAKTİF SÖZLÜKLER SIRALAMASI RÖPORTAJLARI

2016 yılında “Serin bir eylül akşamında temelleri atılan sözlük.” girdisi ile yayın hayatına başlayan Kulzos, sürekli yenilenen altyapısı ve gelişen scripti ile emin adımlar atarak varlığını sürdürmekte.

Meta Sözlük’ün kapanmasından sonra, iletişimi koparmayan yazarlar tarafından kurulan Kulzos, düzenli yayın yapan yazarlarının bulunduğu “Kulzos Radyo”, Kasım 2017’de ilk sayısını çıkarttıkları “Kulzos Dergi” ve yazarların kendi aralarında kurdukları film, kitap, oyun toplulukları gibi etkinliklerle sadece bir interaktif sözlük olarak değil, aynı zamanda bir kültür-sanat oluşumu olma özelliği de taşımakta.

interaktifsozlukler.com olarak Sözlük Röportajları serimizin Kulzos adımını, Kulzos’un kurucularından ve yöneticilerinden birisi olan @larden loughness ile gerçekleştirdik.

 

İnteraktif Sözlükler: Merhabalar. Öncelikle Kulzos’un kuruluş dönemi ile başlamak istiyorum sorularımıza; Kulzos’un kuruluş aşamasından ve aldığınız kararlardan biraz bahsedebilir misiniz? Yeni bir sözlük kurma ve geliştirme fikri sizde nasıl oluştu ve “Kulzos” ismine nasıl karar verildi?

Kulzos: Yıl 2016 olmuşken yeni bir sözlük kurmak gibi bir düşüncemiz yoktu. Farklı sözlüklerden gelen, temiz bir sözlük ortamını özleyen insanlar olarak Meta Sözlük bünyesinde toplanmıştık. Ama Meta Sözlük ansızın aramızdan ayrıldı. Biz de yapılabilecekleri tartışmak için arkadaşlarla bir araya geldik. O gün toplanan ekibin öncelikli düşüncesi Meta Sözlük yönetimini devralmaktı. Ama bu mümkün olmadı. Biz şartlarımızı zorlasak da talep edileni karşılamamız olası görülmüyordu. Ne scripti, ne veritabanını ne de domaini alamıyorduk. O nedenle belirli bir bütçe oluşturup sıfırdan başlamaya karar verdik. Scripti bulduğumuz an yapmamız gereken tek şey bir domain adresi edinmekti. İşte o noktada Kulzos ismini seçme sebebimiz ise elbet sadece boşta bulduğumuz bir domain olması değildi. Farklı bir bakış açısını, diğer sözlüklerden farklı bir sözlük olma mantığımızı da yansıttığını düşündüğümüz için o ismi seçtik.

 

İnteraktif Sözlükler: Kulzos, yaklaşık iki yıldır aktif olarak yayın hayatına devam etmekte ve gerek kuralları gerekse yazar kitlesi tarafından kendi tarzını net bir şekilde ortaya koymuş durumda; ancak yayın hayatına ilk başladığınız zamanlarda “Meta Sözlük’ün devamı;” veya “Meta Sözlük v.2” şeklinde çok sayıda yorumla kaşılaşıldı. Bu durumun size ve yazarlara olan yansıması nasıl oldu? Yapılan bu yorumlara katılıyor musunuz?

Kulzos: Biz Meta Sözlük’ün devamı değiliz. Meta Sözlük’te bir araya gelmiş insanlar olarak temiz bir sözlük olma fikrini benimsemiş, Meta Sözlük’ün bıraktığı yerden yola devam etme çabasında insanlarız. Meta Sözlük güzel bir şeyi başlattığı için onun devamı olabilmeyi elbette isteriz. Ama burada takdir yazarlarımızın. Bizim amacımız ise basit, Meta gibi değil Meta’dan daha iyi olmak ve elbet aynı kaderi paylaşmamak. Bu konuda oldukça kararlı olduğumuzu söyleyebiliriz.

 

İnteraktif Sözlükler: Kulzos’un “troll” olarak tanımlanan yazarlara karşı sıkı bir denetim politikası olduğu sözlük sayfalarında defalarca dile getirilmiş bir durum. Peki bu durumun Kulzos’a yansıması nasıl oluyor? Kulzos’ta trollerin barınma imkanı bulamaması diğer yazarları nasıl etkiliyor?

Kulzos: Ben oldukça eski bir Ekşi Sözlük yazarı olarak troll yazarlar nedeniyle Ekşi’de yazmayı bıraktım. Meta Sözlük trollsüz bir sözlük vaat ettiği için yıllar önce soluğu orada aldım. Troll yazarların bir sözlük için oldukça ciddi miktarda hareket yarattığı yadsınamaz bir gerçek. Çünkü bir trollün insanları rahatsız etmek için yazdıkları ve bu yazılanlara gelen tepkiler sözlüğün hareketlenmesini sağlıyor. Çoğu sözlük için öncelik rating olduğundan troll yazarlara göz yumulduğunu düşünüyorum. Ama bizim önceliğimiz, gerçekten güzel bir sözlük tecrübesi yaşamak isteyen yazarlarımız. Hem yazarken, hem de okurken. Bu nedenle bizim trollsüz sözlük politikamızın, bizim gibi düşünen yazarlar ve okurlarca takdir edildiğini düşünüyoruz. Trollerden ve trollemekten keyif alan yazarlar için çok sayıda alternatif sözlük olduğu zaten aşikar.

 

İnteraktif Sözlükler: Kulzos’ta, moderasyon ve yazarlar arasındaki iletişimin genel durumu nasıl değerlendiriyorsunuz? Moderasyon ve yazarlar arasında üstü kapalı bir savaş durumu var mı yoksa dostluk ve anlayış çerçevesinde devam eden bir uyum mu söz konusu?

Kulzos: Moderasyon olarak kapımız herkese her daim açık. Sadece yazarlara değil yani. Her tür öneri ve şikayeti dinliyoruz ve mantığımıza uygun olan her şeyi hayata geçirmeye çalışıyoruz. Kaldı ki mantığımız da değişime kapalı değil. Trollsüz sözlük ve sözlük formatında yazılması gibi ana ilkeler hariç her şey değişime ve gelişime açık. Ancak herkesin bildiği üzere hiçbir zaman yüzde yüz memnuniyeti sağlamak mümkün değil. Bunu sözlükten ayrılan bir arkadaşımızla konuşurken söylemiştim. Bir kez de burada söyleyeyim. Kulzos bünyesinde bulunan herkes tarafından yetiştirilen bir çocuk gibi. Hepimizin kafasında bu çocuğun nasıl bir yetişkin olacağına dair fikirler var. Bazıları tutsa da her fikrin birebir tutması mümkün olmuyor. Ancak ortak bir paydada buluşmak gerekiyor. Çünkü sözlük yazarlarıyla şekillenen yapıya sahip. Haliyle bundan yıllar sonra baktığımızda alacağımız sonuç kimsenin hayalini yüzde yüz karşılamayacak. Bununla birlikte yüzde seksen civarında memnuniyet var ise, kendimizi başarılı bulabilirim sanırım. Yazarlarla yaşananlar da aslında bu minvalde. Bu noktada özellikle bardağa boş tarafından bakan arkadaşlarımızı tam olarak tatmin edemiyoruz. Yine de diğer sözlüklere nispeten daha iyi ilişkilerimiz olduğunu düşünüyorum.

 

İnteraktif Sözlükler: “Kulzos Radyo” olarak isimlendirdiğiniz bir radyo platformunuz bulunmakta. Radyo yayınlarınızın, Kulzos’a olan etkisini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kulzos: Radyo yazarların birbirleriyle kaynaşabilmesi adına oldukça faydalı bir platform oldu. Meta Sözlük bünyesindeyken aynı amaca hizmet eden sohbet vardı. Biz radyo ile sohbeti bir araya getirmiş olduk. Radyoda geçirilen zamanın yazarın sözlükte geçirdiği zamanı azalttığına dair bir kanı mevcut. Ama ben şahsen yazmanın bir ilham işi olduğunu, insanın canı yazmak istemiyorsa yazmamak için başka bir bahane bulacağını düşünüyorum. Haliyle radyoda geçen zaman bizim için kayıp değil bana göre. Tam aksine, başta da söylediğim gibi, daha sıcak bir ortam oluşmasına yardım eden bir yapıya sahip.

 

İnteraktif Sözlükler: 2017 yılının Kasım ayında “Kulzos Dergi Sayı:1” başlığı ile birçok interaktif sözlükten farklı olarak basılı bir dergi çıkarttınız. Dergi çıkartma konusu nasıl gündeme gelip kabul gördü? Yeni sayı çıkartmayı veya dergiyi sürekli hale getirmeyi düşünüyor musunuz?

Kulzos: Dergi aslında birçoğumuzun kafasında olan bir projeydi. Çünkü sözlük bünyesinde yazılanların insanların kütüphanesini de süsleyebilmesini hayal ettik. Bu biraz mektup ile e-posta’nın farkı gibi. İçeriği aynı olsa da hiçbir zaman bir e-postanın bir mektup hissi yaratması olası değil. İşte bu nedenle hep yapmak istediğimiz bir şeydi. Akabinde ilk derginin tasarımını yapan @the ancient one arkadaşımızın bizi hareket geçirmesi ve @bhztxl… gibi garip nickli kurucumuzun çabası ile biraz uzun bir sürecin ardından ilk sayıyı çıkarttık. Devamında üç aylık periyodlar halinde dergi işini sürdürmeyi de planlamıştık ama evdeki hesap çarşıya uymadı. Ancak dergiden vazgeçmiş değiliz. İkinci sayı akabinde belirli bir düzende bu işi sürdürmeyi düşünüyoruz.

 

İnteraktif Sözlükler: 2018 yılı başından bu yana Kulzos’un altyapısında ve kullanım özelliklerinde birçok gelişim ve yenilik göze çarpmaya başladı; kategori sistemi ve başlıklara fotoğraflar eklenmesi gibi ufak yenilikler ortaya çıktı. Yakın zamanda gerçekleştireceğiniz büyük adımlar olacak mı yoksa Kulzos, ufak güncellemeler ile devam mı edecek?

Kulzos: Kulzos satın aldığımız hazır bir scriptle başladı hayatına. Bu scriptte bizim olmasını istediğimiz bazı özellikler yoktu. Ayrıca oldukça eski bir scriptti. Haliyle bir takım performans sorunları da vardı. Ve biz php bilgisi olmayan bir ekiple yola çıkmıştık. İş başa düşünce bazı geliştirmeleri kendi bünyemizde yapmak gerekti. Görsel kısmını @kerem, veritabanını @keltox, php kısmını ise ben halletmeye çalıştım. Akabinde @canarslan12’nin bize yardımcı olmaya başlaması ile her şey hız kazandı ve sorunlar çözülür oldu. Herkesin katkısı var ama özellikle @canarslan12’nin katkısı fark yaratacak kadar büyük oldu. Şu aşamada tamamen yeni bir arayüz üzerinde çalışmaya devam ediyoruz. Çünkü mevcut arayüzümüz, sağını solunu her ne kadar toparlasak da mobile tam olarak uygun değil. İşte bu nedenle sıfırdan yeni ve modern bir arayüz yapma çabasındayız. Yaşayan bir sistemde geliştirmelerin hiç durmayacağını da söyleyebilirim. Çünkü henüz evet biz olduk diyebileceğimiz noktada değiliz. Hiçbir zaman olacağımızı da şahsen sanmıyorum.

 

İnteraktif Sözlükler: Kulzos’ta zirve başlıkları önemli bir yer kaplıyor. Dönem dönem bölgesel veya kısa vadeli zirvelere ilişkin başlıklar görüyoruz. Peki, Kulzos’un bir yaş günü kutlaması gibi tüm yazarların davet edildiği büyük bir zirve planı var mı?

Kulzos: Şu aşamada böyle bir planımız yok. Kaldı ki pek çok yazarımız zaten gerçek dünyada da birbirlerini tanıyan ve tanımaya devam eden insanlar. İleride mutlaka daha geniş kapsamlı bir şey yapacağımız kesin. Ancak süresiyle ilgili bir şey söylemek pek olası değil.

 

İnteraktif Sözlükler: İnteraktif Sözlüklerin geleceği hakkında düşünceleriniz nelerdir? Önümüzdeki yıllarda interaktif sözlükler ”Reddit” tarzı bir oluşuma evrilir mi veya listelerin üst sıralarında bulunan popüler ve köklü sözlüklerin dışında kalanlar tarihten silinip büyük sözlüklere “tersine göç” olur mu?

Kulzos: Sözlüklerin kendilerini yenilemezlerse gelecekte kendilerine bir yer bulma ihtimallerini zayıf buluyorum. Ancak bilgi içeren sözlükler hariç. Çünkü sözlüğü sadece eğlence aracı olarak gören insanlar için görsel içerik barındıran siteler daha cazip. Sözlüklerde gündem tartışması ve ego tatmini yapılması aşamasında büyük sözlükler elbet tercih edilesi. Ancak aranan şey bilgi ise ve wikipedia’dan biraz daha özgün, biraz daha kişisel tecrübeyi de içeren bilgiye erişim aranıyorsa, bu amaca hizmet eden küçük sözlüklerin ayakta kalacağına inanıyorum.

 

İnteraktif Sözlükler: Sözlük kurmayı düşünen veya sözlüklerin yönetimlerinde görev almak isteyen hevesli arkadaşlara tecrübeli bir sözlük yöneticisi olarak tavsiyeleriniz nedir?

Kulzos: Ekiplerinde teknik tecrübesi olan hiçkimse yok ise bu yola hiç çıkmasınlar. Çünkü parası neyse veririm diyerek yaptırmak bile bir noktada çözüm olmayabilir. Biz teknik bilgiye sahip insanları barındırmamız, akabinde @canarslan12’nin bize katılması sayesinde yol aldık. Ve kapanan birçok sözlüğün kapanma sebebinin bu olduğunu düşünüyorum. Sözlük yönetme niyetinde olan arkadaşlara tavsiyem ise dinlemeye ve değişime açık olmaları. Mümkün olduğu kadar her olaya dışarıdan bakmaları. Ve ne kadar çok zaman ve emek harcamış olurlarsa olsun takdir beklememeleri. Bu biraz şey gibi. Bir sezon takımı kurtaran kalecisinizdir, son maçta iki tane hatalı gol yersiniz, bir sezonun kıymeti kalmaz.

 

İnteraktif Sözlükler: Son olarak; Kulzos’un özel hayatlarınız içerisindeki yerini tam olarak nasıl tarif edebilirsiniz? Kulzos sizin için bir hobi mi yoksa hayatınızın merkezinde yer alan önemli bir unsur mu?

Kulzos: Sözlük yazarlığı elbet bir hobi. Biz de kulzos ile dünyayı kurtarmıyoruz. Bunun farkındayız. Bununla birlikte hem kendimize hem de sevenlerimize verdiğimiz sözler var. Trollsüz temiz bir sözlük olacağız ve sözlüğü kapatmayacağız. Haliyle boş vaktimizin önemli bir kısmını yazmaktan ve okumaktan keyif aldığımız kulzosa ayırıyoruz.

 

İnteraktif Sözlükler: Röportaj teklifimize verdiğiniz güzide cevaplar için çok teşekkür ederiz.

Kulzos: Biz de gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ediyoruz. Umarım bu çalışmanız daim olur. Daha önce bu işi yapan diğer siteler gibi kısa süreli bir hevesten ibaret kalmaz.